Jak często czujecie niepewność?
W ilu sytuacjach odpowiadacie “nie wiem”? Albo przynajmniej tak myślicie?
Czy towarzyszą Wam wątpliwości?
Czy podejmujecie decyzje, których skutków nie jesteście w stanie przewidzieć?
W świecie, w którym chcielibyśmy znać odpowiedź na każde pytanie, “nie wiem” brzmi jak porażka. Jak zaniedbanie. Jak przyznanie się do braku kompetencji.
Powinniśmy przecież mieć plan. Być przygotowani. Zawsze wiedzieć co dalej. W końcu mamy dostęp do nieskończonej ilości informacji. Wszystko jest na wyciągnięcie ręki. Spędzamy długie godziny na analizowaniu danych, czytaniu opracowań, wpisywaniu w wyszukiwarkę kolejnych haseł. A mimo to… wciąż mamy poczucie, że niewiele z tego wynika. Że otaczają nas same znaki zapytania. Że stoimy w miejscu, nie mogąc ruszyć dalej. Zmienić swojej sytuacji. Spowodować poprawy.
Chcemy się upewniać, sprawdzać, dowiadywać, mieć gwarancję. Czytamy, pytamy, konsultujemy. Zbieramy wiedzę, opinie, stanowiska, oceny, poglądy. Często pozostają one ze sobą w sprzeczności. Rodzą kolejne wątpliwości. Coś, co miało dać nam spokój, paradoksalnie nas od niego oddala. Bywa, że przeciążenie informacjami wprowadza chaos, generuje lęk i paraliż decyzyjny. Prowadzi do stanu, w którym, choć wiemy wiele, tak naprawdę nie wiemy nic.
Niewiedza sprawia, że tracimy poczucie kontroli. A niepewność i brak kontroli to czasem stan, z którym radzimy sobie gorzej niż ze złą, ale niepozostawiającą złudzeń wiadomością. W myśl zasady, że najgorsza prawda jest lepsza niż…
Często czekamy na moment, w którym wszystko wyda się jasne, a my poczujemy pewność. Decyzje nie będą wzbudzały wątpliwości. Rozwiązania staną się oczywiste. Wybory najlepsze z możliwych. Stan taki pojawia się jednak niezwykle rzadko, co nie oznacza, że zwalnia nas to z podejmowania codziennych decyzji o niewiadomych skutkach.
Wybierając jedną opcję, rezygnujemy z innych, tracąc szansę na to, że przekonamy się, co mogłoby się stać. W alternatywnej rzeczywistości. W innym scenariuszu. Każda decyzja to jakaś szansa, ale jednocześnie rezygnacja. Możliwość i utrata. Odpowiedzialność i konsekwencje, które będziemy musieli ponieść. My i nasze dzieci.
Bywa tak, że pochłaniają nas myśli o tym, “co by było gdyby”. O wszystkich niewybranych możliwościach, niesprawdzonych wariantach, pomysłach porzuconych wpół drogi. Zastanawiamy się, czy mogliśmy podjąć lepsze decyzje, wybrać mądrzej, coś przewidzieć, czemuś zapobiec.
Pytania bez odpowiedzi mogą nas mobilizować do poszukiwania, ale także wyczerpywać nasze zasoby. Stanowić dodatkowy stresor, który wcale nam nie służy. Warto odróżnić wiedzę, która nas wspiera od kompulsywnej potrzeby upewniania się i tropienia idealnych opcji. Nauczyć się żyć w trybie “nie wiem”. Przyjąć, że być może stuprocentowej pewności po prostu nie ma i nie będzie, a my nie musimy mieć opinii na każdy temat i znać odpowiedzi na każde pytanie. Możemy pozwolić sobie na błądzenie, uczenie się, sprawdzanie, testowanie różnych rozwiązań.
Możemy spojrzeć na życie, jak na proces. Coś, co nie zamyka się w prostym równaniu z jasnym rezultatem, ale wciąż rozwija i zmienia. Pojawiają się nowe okoliczności, pomysły, sposoby. Coś, co było wiodącym wątkiem, schodzi na dalszy plan, ustępując miejsca czemuś innemu. Przed nami wiele zaskoczeń. Problemów, które pojawią się po drodze i szans, o których nie mieliśmy pojęcia.
Zamiast pytać: “Jak dowiedzieć się wszystkiego?”, być może powinniśmy raczej zastanowić się nad tym:
“Jak żyć z tym, że się tego nie dowiemy?”
Jak oswoić niepewność? Jak przyzwyczaić się do wątpliwości? Zaakceptować niejasność, chwiejność i niezdecydowanie, które nam towarzyszy?
Akceptacja wprowadza bowiem więcej spokoju niż wszystkie próby uzyskania pewności.
